In dit proefcollege maak je kennis met een paar fragmenten uit de online lessenserie over de muziekgeschiedenis. Je doet een kennistestje, leest een deel uit de inleiding in de romantiek, bekijkt een stukje uit de video over de muziekstijl van de barok en ten slotte maak je kennis met een bekende componist uit de twintigste eeuw: Lenard Bernstein.
Het échte college muziekgeschiedenis bestaat uit acht lessen, die ieder over één muziekperiode gaat. Onderwerpen zijn de tijdgeest, instrumenten, beroemde componisten en typerende stijlkenmerken. Je sluit iedere les af met een set vragen zodat je gelijk weet of je alles goed hebt begrepen. Er zijn meer dan 100 muziekvoorbeelden om je te helpen daarbij. Per les ben je gemiddeld twee tot drie uur bezig.
Wat je nodig hebt om de serie te volgen, is een laptop of iPad, een schriftje en voor de luisterfragmenten een abonnement op Spotify. Goede oortjes of een koptelefoon vergroten je luisterplezier enorm, dus zijn zeker aan te raden. En last but not least: met een gezonde dosis nieuwsgierigheid naar hoe het toch allemaal begonnen is, wordt het het leukst!
Moet je al veel weten van muziek om de online lessenserie te volgen? Nou, het kan geen kwaad als je ooit muziekles hebt gehad en bijvoorbeeld iets weet over noten en toonsoorten. Maar er wordt veel uitgelegd en er is een verklarende woordenlijst. Dus in principe kan je er zonder voorkennis instappen.
Inleiding in de romantiek
De muzikale parels van deze periode: de pianomuziek van Chopin, de liedkunst van Schubert en Schumann. En natuurlijk de grote orkesten en de romantische bloei van de opera.
Luister bijvoorbeeld als opwarmer naar het volgende fragment.
Achtergronden van de romantiek
De late 18e eeuw was onrustig. De Amerikaanse Burgeroorlog, de Franse Revolutie en het begin van de Industriële revolutie zorgden voor maatschappelijke veranderingen en vernieuwingen in de kunst. Het was overigens niet zo dat we van de klassiek periode plotseling in de romantiek terecht kwamen. Dit proces verliep geleidelijk en van echte tegenstellingen was geen sprake.
De naam
De naam romantiek kwam van romance, waarmee een middeleeuws verhaal over heroïsche personages of gebeurtenissen werd bedoeld, geschreven in een Romaanse taal. Het had iets te maken met een ver verleden, een imaginaire wereld. Aan het begin van romantiek nam de waardering voor de natuur toe en er werd steeds meer nadruk gelegd op het mythische en ongrijpbare. Eigenlijk net zoals in de barok.
Soms is het lastig de romantiek eenduidig te beschrijven. Er waren ook tegenstellingen, want behalve een hang naar het verleden, was ook de actualiteit een belangrijk onderwerp voor schilders en schrijvers. Kijk bijvoorbeeld naar dit schilderij waarin de vrijheidsstrijd van het Franse volk wordt uitgebeeld.
Hoe vertaalde deze tijdgeest zich naar de muziek? Daarover lees je meer in de lessenserie!
Muziekstijlen in de Barok, een korte vimeo
Nog even alle tijdperiodes op een rijtje. En daarna een kort fragment met uitleg over de muziekstijl in de barok.
Ten slotte: Bekende componist uit de twintigste eeuw
Wie was Leonard Bernstein?
Leonard Bernstein was een beroemde Amerikaanse componist en pianist en een van de belangrijkste dirigenten van zijn tijd. Hij componeerde zowel klassieke muziek als filmmuziek en musicals. In 2023 maakte Bradley Cooper de prijswinnende film Maestro over Bernstein.
- Naam: werd door zijn naasten altijd Lenny genoemd en zei dat je ‘stein’ in zijn achternaam moest uitspreken zoals in ‘Steinway’
- Geboren: 25 augustus 1918, Lawrence, Massachusetts (Verenigde Staten)
- Gestorven: 14 oktober 1990, New York (Verenigde Staten)
- Getrouwd met: Felicia Montealegre (geh. 1951–1978)
- Bekende stukken: West Side Story, Candide, Chichester psalms
- Interessant: had een expressieve en emotionele dirigeerstijl. Hij heeft een deel van een symfonie van Haydn zelfs een keer met alleen zijn ogen en gezichtsuitdrukking gedirigeerd.
Wist je dat..
- Leonard Bernstein meerdere Emmy Awards en Grammy Awards heeft gewonnen?
- hij een bijzonder eerbetoon bracht aan George Gershwin? Bernstein was op een zomerkamp toen de componist vroegtijdig overleed. Zodra hij het nieuws hoorde, onderbrak hij de lunch in de hal en speelde hij Gershwins Prelude op de piano.
Luisteropdracht: probeer eens mee te drummen met dit stuk…